ความเป็นมา
โครงการศึกษานิเวศวิทยาของนกเงือกศึกษาวิจัยชีววิทยาและนิเวศวิทยาของนกเงือกมาตั้งแต่ปี 2521 จนถึงปัจจุบันและได้ขยายขอบเขตงานวิจัยออกไปในเขตพื้นที่ป่าตะวันตกและภาคใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงการศึกษาวิจัยฯ ทางภาคใต้ในพื้นที่จังหวัดปัตตานี นราธิวาส และยะลา ได้รับความร่วมมือจากชาวบ้านในบริเวณเทือกเขาบูโดเป็นผู้ช่วยวิจัย และทำงานร่วมกับโครงการฯ ในอดีตชาวบ้านที่มีรายได้ต่ำ (1,500-3,000 บาท ต่อเดือน) จะหารายได้เสริมจากการจับลูกนกเงือกจากรังไปขาย และหาของป่า ฯลฯ จนกระทั่งโครงการฯ เข้าไปทำการศึกษาวิจัยเมื่อ พศ. 2537 โดยชักชวนให้ชาวบ้านเข้ามาร่วมงานเก็บข้อมูลทางวิชาการและชักจูงให้เลิกนำลูกนกเงือกไปขายหันกลับมาช่วยกันอนุรักษ์นกเงือก จนกระทั่งปัจจุบันทางโครงการมีจำนวนรังนกมากขึ้นที่ต้องดูแลและเก็บข้อมูลทางวิชาการแต่ละปีชาวบ้านผู้ช่วยวิจัยและเยาวชนจะช่วยกันดูแลโพรงรังทั้งโพรงรังในธรรมชาติและโพรงรังเทียมที่ติดตั้งให้รวม 70-90 โพรงรัง (จากที่พบทั้งหมดมากกว่า 200 โพรงรัง) เพื่อให้นกเงือกคงอยู่สืบไปและเปิดโอกาสให้คนเมืองที่อยู่ห่างไกลจากป่าธรรมชาติได้มีส่วนร่วมรู้สึกหวงแหน และต้องการช่วยเหลือและอนุรักษ์นกเงือกให้อยู่ชั่วลูกชั่วหลาน ทางโครงการฯ จึงจัดตั้งโครงการอุปการะครอบครัวนกเงือกขึ้น เพื่อช่วยสนับสนุนการดำเนินงาน

วัตถุประสงค์
1. เพื่อเป็นการสนับสนุนชาวบ้านในพื้นที่ให้มีกำลังใจที่จะอนุรักษ์นกเงือกต่อไป
2. เพื่อศึกษาชีววิทยาและนิเวศวิทยาของนกเงือกที่ใกล้จะสูญพันธุ์
3. เพื่อให้ชาวบ้านเก็บข้อมูลทางชีววิทยาและนิเวศวิทยานกเงือกอันเป็นประโยชน์ทางวิชาการและเป็นการเฝ้าระวังสถานภาพของประชากรนกเงือกในพื้นที่ในระยะยาว

วิธีการ
ผู้ที่สนใจอุปการะครอบครัวนกเงือกแต่ละชนิด สมทบทุนร่วมกับมูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานร่วมกับชาวบ้านที่ดูแลนกเงือก และเก็บข้อมูลร่วมกับโครงการศึกษานิเวศวิทยานกเงือกทางภาคใต้

สิ่งที่ผู้อุปการะครอบครัวนกเงือกจะได้รับ
1. รายงานต่างๆ เกี่ยวกับนกเงือกที่ท่านอุปการะซึ่งประกอบด้วย
1.1 สถานภาพของนกเงือกที่ท่านอุปการะ
1.2 รายละเอียดของนกเงือกชนิดนั้น
1.3 สถานที่ที่นกเงือกทำรัง ชนิดของต้นไม้ที่นกทำรัง และลักษณะของต้นไม้ที่เป็นต้นรัง
1.4 ข้อมูลการเลี้ยงลูก ป้อนอาหาร และอาหารของนกเงือกในฤดูทำรัง
2. หากท่านผู้ที่อุปการะครอบครัวนกเงือกมีความประสงค์จะไปเยี่ยมชมนกเงือกที่ท่านอุปการะจะจัดนำท่านไปโดยท่านจะต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทางและอื่นๆ ทั้งหมดเอง (เพื่อความสะดวกกรุณาติดต่อมาในช่วงเดือน กพ.- เมย.)
3. ประโยชน์ทางอ้อมที่ท่านจะได้รับคือ นอกจากท่านจะมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอันเป็นมรดกอันล้ำค่าของคนไทยแล้ว ท่านยังได้ชื่นชมธรรมชาติและชีวิตของนกเงือกในถิ่นที่นกเงือกดำรงชีวิตอยู่

เป้าหมายโครงการ
1. เพื่อเป็นการอนุรักษ์นกเงือกให้ยั่งยืนสืบไป
2. เพื่อช่วยเหลือชาวบ้านให้มีรายได้เพิ่มขึ้น
พื้นที่ที่พบนกเงือกและที่ดำเนินการโครงการศึกษาวิจัย
ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติบูโด-สุไหงปาดี จังหวัดปัตตานี นราธิวาส และยะลา อัตราค่าอุปการะครอบครัวนกเงือกแต่ละชนิดต่อครอบครัวต่อปี (เงินที่ได้จากการบริจาคจะนำมาเป็นค่าใช้จ่ายให้ชาวบ้านในการเก็บข้อมูลนกเงือก และสนับสนุนกิจกรรมอนุรักษ์ของเยาวชน)
| ชื่อชนิดนก |
ค่าอุปการะ |
| 1. นกชนหิน |
3,700 บาท |
| 2. นกเงือกหัวหงอก |
3,700 บาท |
| 3. นกเงือกหัวแรด |
3,200 บาท |
| 4. นกเงือกปากดำ (กาเขา) |
3,200 บาท |
| 5. นกกก นกกาฮัง นกกาวะ |
2,700 บาท |
| 6. นกเงือกกรามช้างหรือนกกู๋กี๋ |
2,700 บาท |
หมายเหตุ: นกชนหินอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง นกเงือกหัวแรดอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์ และนกกก นกเงือกกรามช้าง นกเงือกปากดำ และนกเงือกหัวหงอกอยู่ในสภาวะมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (นกชนหิน และเงือกหัวหงอกพบน้อยในพื้นที่ศึกษา)
มีความประสงค์ที่จะอุปการะครอบครัวนกเงือก โดยจ่ายเป็น
โอนเข้า
ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขารามาธิบดี บัญชีเลขที่ 026-2-75910-2
ออมทรัพย์ ชื่อบัญชี มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก
มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก
ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ถ. พระราม 6 พญาไท กรุงเทพมหานคร 10400โทร 02-201-5532 โทรสาร 02-644-5411
E-mail: thaihornbill@gmail.com
FB: มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก
Line: @thaihornbill
IG: thaihornbill
Website: http://hornbill.or.th/
ดาว์โหลดเอกสารโครงการฯ ที่นี่ Thai l Eng