Rau cần ta còn được gọi là rau cần nước, hương cần, hồ cần... loại rau dễ trồng và được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh với công dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, hạ sốt, kháng viêm, hạ huyết áp... Cùng tìm hiểu về công dụng của cây rau cần ta qua bài viết dưới đây.
1. Đặc điểm cây rau cần ta
Cây rau cần ta còn được gọi là rau cần nước, hồ cần, hương cần, có tên khoa học Oenanthe javanica (Blume) – thuộc họ Hoa tán (Apiaceae). Loại cây này có những đặc điểm như sau:
- Rau cần ta thuộc loại cây thảo nhẵn, sống dai;
- Thây cây dài và thường mọc ngập trong bùn, thân bén rễ ở những mấu sau đó đứng thẳng, rỗng và có nhiều đốt, khía đọc;
- Lá rau cần ta chia thùy kiểu lông chim 1 – 2 lần và mọc so le nhau. Lá hình trái xoang, hình thoi hoặc hình mác, gốc lá tròn, đầu lá nhọn và răng không đều ở mép khía. Lá cây có bẹ rộng, ôm khít vào thân cây; Cuống lá có chiều dài từ 3 – 8cm, lá mọc gần ngọn thường không có cuống;
- Hoa cây mọc thành cụm, mọc đối với lá thành tán kép. Trong đó mỗi tán đơn có 10 – 20 hoa màu trắng. Tràng hoa mang cánh gập xuống. Mùa ra hoa của cây khoảng từ tháng 4 – 6;
- Rau cần nước là loại cây chịu bóng, ưa sáng và ưa nước. Vì vậy cây thường được trồng tại nơi ngập nước có nhiều bùn, lớp bùn càng màu mỡ và dày đặc thì cây càng phát triển và sinh trưởng tốt. Điều kiện nhiệt độ ẩm mát là kiểu khí hậu yêu thích của rau cần nước, do vậy cây thường được trồng vào đầu đông. Vào mùa hè, cây sinh trưởng chậm lại, nhưng các nhánh con và gốc cây vẫn tồn tại.
Ngoài rau này, thì vẫn còn nhiều rau củ, thực vật, nông sản ở quanh ta với nhiều đặc điểm, công dụng mà chưa chắc bạn biết, hãy ghé https://dieuquanhta.net/ để tìm học nhiều hơn nhé!
2. Tác dụng dược lý của cây rau cần ta
Tất cả các bộ phận của cây rau cần đều được sử dụng làm thuốc chữa bệnh, có thể dùng ở dạng tươi hoặc sấy khô. Các nghiên cứu khoa học cho thấy, rau cần ta chứa các thành phần hóa học sau đây:
- Các hoạt chất trong rau cần ta bao gồm isorhamnetin, glucosid, quercitrin, α – tocopherol, axit chlorogenic, axit gallic, hyperin...;
- Các chất dinh dưỡng và chất khoáng trong loại cây này bao gồm protein, carbohydrat, chất khoáng vi lượng, magie, canxi, kali, natri;
- Rễ và thân cây cần ta chứa hoạt chất falcarinol;
- Quả cây chứa khoảng 1.5% tinh dầu, chủ yếu là myristicin và phenlandren.
Với những thành phần hóa học có lợi với sức khỏe như trên thì cây rau cần ta có những tác dụng dược lý như sau:
- Tác dụng chống viêm gan: Nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong cây rau cần có công dụng ức chế sự nhân lên của virus viêm gan B. Vì vậy, loại thực vật này có nhiều tiềm năng trong điều trị viêm gan siêu vi B. Ngoài ra, các dẫn chất phenol trong rau cần ta có vai trò bảo vệ gan khỏi tổn thương trong các bệnh lý xơ gan, tổn thương gan cấp, gan nhiễm mỡ không do rượu khi nghiên cứu trên chuột;
- Tác dụng hạ đường huyết: Công dụng hạ đường huyết của rau cần ta được chứng minh là do vai trò giải phóng insulin từ tế bào β đảo tụy langerhans;
Tác dụng chống ung thư: Nghiên cứu từ các nhà khoa học cho thấy các loại rau màu xanh giàu chất diệp lục, vitamin E, vitamin C có vai trò giảm nguy cơ mắc các bệnh lý ung thư. Trong đó rau cần ta chứa hoạt chống chống độc, chống oxy hóa và ức chế kích hoạt tác nhân gây ung thư;
- Tác dụng kháng viêm: Hoạt chất isorhamnetin trong cây cần nước có vai trò ức chế giải phóng chất gây viêm;
- Tác dụng tăng cường hệ miễn dịch: Hợp chất Flavonoid chiết xuất từ rau cần nước có công dụng hỗ trợ miễn dịch tế bào, miễn dịch không đặc hiệu và miễn dịch dịch thể trên chuột thí nghiệm bị suy giảm miễn dịch gây ra bởi hydrocortisone. Công dụng hỗ trợ miễn dịch của rau cần ta được chứng minh là thông qua cơ chế thúc đẩy sự tăng sinh tế bào lympho T;
- Tác dụng đối với hoạt động tự nhiên: Chiết xuất cao khô rau cần nước bằng cồn 50o có công dụng ức chế các hoạt động vận động tự nhiên ở chuột nhắt trắng;
- Tác dụng chống viêm, giảm ho: Hoạt chất p – pinen trong cây cần ta có công dụng long đờm, giảm ho, kháng nấm và kháng viêm. Ngoài ra, hoạt chất myrcen còn có công dụng giảm ho đàm;
- Độc tính cấp: Chiết xuất cao khô của toàn cây rau cần ta gây độc tính cấp với liều chết trung bình khoảng LD50 = 375mg/kg. Hoạt chất diethylphtalat trong rau cần ta có công dụng diệt côn trùng và diệt muỗi, dùng đường uống ở thỏ thí nghiệm có liều chết trung bình LD50 = 1,0g/kg.
Ngoài những công dụng trên, cần nước còn có nhiều công dụng trong đông y và có thể chế biến thành nhiều món ngon khác, hãy xem https://dieuquanhta.net/can-nuoc-loai-rau-mang-lai-that-nhieu-loi-ich-cho-suc-khoe/ để học hỏi thêm về cây rau này nhé!